تبلیغات
«مارال» - سال 1 هجری قمری

«مارال»
 
دستهایی که عمل می کنند مقدس تر از لبهایی است که دعا می کنند. (کوروش کبیر)

محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 3 دی 1393 توسط منصوره خطیبی

   اول ربیع الاول (سال 1 هجری قمری)

خروج پیامبر از مکه (13 سال پس از بعثت) به سوی یثرب

(مدینه النبی) و ماندن در غار ثور به مدت 3 روز

  كلمه «هجرت» در لغت به معنای دوری و ترك كردن می­باشد.[1] هجرت خصوصا اگر به منظور فراهم آوردن شرایط بهتری برای ترویج دین، حفظ دین و یا دوری از محیط گناه باشد، مورد سفارش اسلام است. در قرآن كریم و در روایات به اهمیت چنین هجرتهایی كه نمونه بارزش، در هجرت پیامبر اكرم(ص) از مكه به مدینه تبلور یافته، اشاره شده است. خداوند متعال در آیه 100 سوره نساء می­فرماید:
«ومن یخرج  من بیته مهاجرا الی الله و رسوله ثم یدركه الموت فقد وقع اجره علی الله »
«هر كس به عنوان مهاجر به سوی خداوند و رسولش هجرت كند و سپس مرگش فرا رسد، پاداش او بر خداست ... .»[2]
   در آیه­ای دیگر می­فرماید:
«ان الذین آمنوا و هاجروا و جاهدوا فی سبیل الله و الذین آووا و نصروا اولئك هم المومنون حقا لهم مغفره و رزق كریم »
«آنها كه ایمان آوردند و هجرت نمودند و در راه خدا جهاد كردند و آنها كه پناه دادند و یاری نمودند، آنان مو منان حقیقی هستند و برای آنها آمرزش و روزی شایسته­ای است.»[3]
   در حدیثی از پیامبر اكرم(ص) و در خصوص اهمیت هجرت (هجرت از محیط گناه) آمده است:
«من فربدینه من ارض الی ارض وان كان شبرا من الارض استوجب الجنه ... .» [4]
«هر كس به منظور حفظ دینش از نقطه­ای از زمین به نقطه­ای دیگر هجرت كند، اگر چه یك وجب باشد، مستو جب رسیدن به بهشت است.»
   حضرت محمد(ص) به مدت سیزده سال در شهر مكه به تبلیغ دین اسلام مشغول بود.[5] آن حضرت با مشكلات بسیار زیادی در راه تبلیغ دین اسلام مواجه بود. مشركان مكه با تمام توان سعی داشتند جلوی رشد اسلام را بگیرند، لذا در این مدت سیزده سال مسلمانان  (نسبت به ده سال تبلیغ در مدینه) بسیار كم بودند. با فراهم شدن زمینه تشكیل حكومت اسلامی در مدینه و گرایش دو قبیله بزرگ مدینه (اوس و خزرج) به اسلام پیامبر اكرم(ص) تصمیم گرفت با یاران ستمدیده خویش به این شهر مهاجرت كند. در واقع تصمیم به هجرت به نوعی خواست و دستور الهی بود.[6] بنابر این پیامبر اكرم(ص) از مسلمانان خواست تا به شهر مدینه هجرت كنند. مسلمانان كم­كم شهر مكه و در واقع خانه و زندگی خویش را ترك كردند و به مدینه رفتند. جز پیامبر اكرم(ص)، علی (ع)، ابوبكر و عده­ای از اهل بیت پیامبر(ص) و تعداد معدودی از دیگر مسلمانان، كسی از آنها در مكه باقی نماند.[7]
  مشركان مكه پس از اطلاع از هجرت مسلمانان به مدینه سخت نگران شدند و با خود گفتند: «اگر محمد(ص) هم به مدینه هجرت كند، این شهر پایگاهی جدی بر علیه آنها خواهد شد. بنابراین تصمیم گرفتند در «دارالندوه »[8]جمع شوند و در این خصوص به رایزنی بپردازند.[9]
   آنها پس از طرح پیشنهاداتی چند من جمله زندانی كردن، تبعید و قتل آن حضرت، سرانجام طبق پیشنهاد ابوجهل تصمیم گرفتند از هر قبیله­ای جوانی ورزیده و چالاك را انتخاب كنند، این افراد شبانه به منزل پیامبر اكرم(ص) بریزند و آن حضرت را به قتل برسانند. و بدین وسیله همه قبایل در ریختن خون محمد(ص) شریك باشند و بنی­هاشم نتوانند كاری بكنند.[10]
   قران كریم در آیه 30 سوره  انفال به همین مطلب اشاره دارد. در این آیه آمده است:
«و اذ یمكر بك الذین كفروا لیثبتوك او یقتلوك او یخرجوك و یمكرون و یمكر الله و الله خیر الماكرین»[11]
«و یاد آور وقتی را كه كافران در حق تو نیرنگ می­كردند تا تو را در بند كشند یا بكشند یا بیرونت كنند، و خدا هم نیرنگ می­كرد، و خداوند از همه نیرنگ كننده­گان ماهرتر است.»
  فرشته وحی بر پیامبر اكرم(ص) نازل شد و به پیامبر دستور داد كه خانه­اش را ترك كرده و به سوی مدینه هجرت كند.[12] پیامبر اكرم(ص) قبل از خارج شدن از خانه به علی(ع) دستور داد تا در بستر آن حضرت بخوابد تا دشمنان گمان كنند آن حضرت در خانه است. ابن هشام می­نویسد: «پیامبر( ص) به علی(ع) دستور داد امشب در بستر من بخواب و همان بردی كه من هنگام خوابیدن روی خود می­كشم، روی خود بینداز ... .»[13]    علی(ع) با كمال میل این خطر را به جان خرید و حاضر شد آن شب در بستر پیامبر اكرم(ص) بخوابد. تا آن حضرت بتواند با خیال آسوده از شهر مكه دور شود. علاوه بر این حضرت علی(ع) مامور بود تا اماناتی كه مردم نزد پیامبر(ص) داشتند را به آنها بر گرداند[14] و با اهل بیت پیامبر(ص) به سوی مدینه رهسپار شود. ابن­سعد می­نویسد: «پیامبر اكرم(ص) با اینكه خانه­اش محاصره بود، از خانه بیرون آمد، مشتی خاك به سوی دشمنان پاشید و آیات ابتدائی سوره یس را تلاوت كرد.[15] مورخان می­نویسند: «ابوبكر با اجازه پیامبر اكرم(ص) در این سفر همراه حضرت شد.»[16]پیامبر به منظور گمراه كردن دشمنان بر خلاف جهت حركت به سوی مدینه (جهت شمال ) با همسفر خویش به سمت جنوب مكه رفتند و در غار ثور پنهان شدند.»[17] جوانان قریش كه خانه پیامبر را محاصره كرده بودند، آماده بودند كه شبانگاه به خانه حمله كنند و آن حضرت را به قتل برسانند. طبق نقل برخی از منابع، ابولهب عموی پیامبر كه با دشمنان آن حضرت همراه بود، مانع شد و گفت: درا ین خانه زن و بچه­ها هستند و حمله شبانه موجب ترس و وحشت آنها خواهد شد.[18]
   دشمنان هنگام صبح به خانه پیامبر(ص) ریختند، اما از آن حضرت خبری نبود. حضرت علی(ع) را دیدند كه در بستر پیامبر خوابیده است. وقتی از آن حضرت از پیامبر(ص) سوال كردند، آن حضرت اظهار بی­اطلاعی كرد.[19]
   و طبق نقلی دیگر فرمود: «شما از او خواستید از این شهر بیرون رود و او رفت.»[20]
   ایثار و فداكاری حضرت علی(ع) در این شب كه به «لیلة المبیت» مشهور شده است، سبب شد آیه 207 سوره بقره در این خصوص نازل شود.[21]
   در این آیه آمده است:
«و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله و الله روف باالعباد[22]
«و از مردم كسانی هستند كه جان خویش را به منظور جلب رضایت الهی می­فروشند و خداوند نسبت به بندگانش مهربان است.»
   مشركان مكه وقتی نقشه خویش را نقش بر آب دیدند ناامید نشدند. آنها با تمام توان تصمیم گرفتند به جستجوی پیامبر(ص) بپردازند.[23] و در مكه اعلام كردند، هر كس محمد(ص) را زنده دستگیر كند و به قریش بسپارد، صد شتر به او پاداش خواهند داد.[24] هر چند مشركان مكه در جستجوی پیامبر(ص) تا نزدیك غار ثور هم آمدند، اما تارهای عنكبوت كه بر در غار تنیده شده بود، و كبوتری كه در آنجا لانه ساخته بود، آنها را مطمئن ساخت كه كسی داخل این غار نشده است.[25]
   پیامبر اكرم(ص) سه شبانه روز[26] در غار ثور بسر برد. در این مدت ابوبكر نیز با پیامبر(ص) بود. آرامش بر آن حضرت حاكم بود و حتی گاهی كه ابوبكر اظهار اضطراب می­كرد، به او دلداری می­داد و می­فرمود:
«لا تحزن ان الله معنا »[27]
مترس خدا با ماست.
   در این مدت افرادی من جمله "عبدالله بن ابوبكر" و "عامر بن فهیره"، به طور پنهانی با آنان ارتباط داشتند و آب و غذا به ایشان می­رساندند و اخبار مكه را در اختیار پیامبر می­گذاشتند.[28] با عادی­تر شدن اوضاع آن حضرت  تصمیم گرفت از غار ثور خارج شده و به سوی مكه حركت كنند. ابن اثیر زمان خروج پیامبر را از غار، اول ماه ربیع الاول  سال 14 هجری[29] نوشته است. هنگام حركت به سمت مدینه علاوه بر ابوبكر غلام ابوبكر، "عامر بن فهیره" و "عبدالله بن ارقط" (به عنوان راهنما) همراه حضرت بودند.[30]
   از مكه تا مدینه مشكل چندانی برای حضرت پیش نیامد. تنها مورخان به این نكته اشاره دارند كه فردی به نام "سراقه بن مالك" به امید رسیدن به جایزه قریش، به تعقیب پیامبر و همراهانش پرداخت. اما بر اثر دعای پیامبر اكرم(ص) دستان اسبش به زمین فرو رفت و سرانجام از كرده خویش پشیمان شد.[31] طبق قول مشهور پیامبر اكرم(ص)  روز دوشنبه دوازدهم ربیع­الاول سال 14هجری به منطقه قبا (ابتدای مدینه)[32] رسیدند.  مسلمانان كه مشتاقانه منتظر رسیدن پیامبر به شهر مدینه بودند، به استقبال آن حضرت آمده بودند. پیامبر در همین منطقه ماند تا حضرت علی(ع) و همراهانش به آن حضرت ملحق شوند.
  طبق برخی نقل­ها پیامبر(ص) چهار شبانه روز یعنی روزهای دوشنبه، تا پنج شنبه را در قبا (دو فرسخی مدینه) ماند و در این مدت مسجد قبا را بر پا کرد.[33]
  سرانجام با ورود حضرت علی و همراهانش به قبا، پیامبر اكرم(ص) با استقبال پر شور مسلمانان مدینه وارد این شهر شدند و رسالت خویش را در این شهر دنبال كردند. هجرت پیامبر اكرم(ص) به مدینه سر آغاز تحولی عظیم در تاریخ اسلام محسوب می­شود. با ورود پیامبر(ص) به مدینه حكومت اسلامی در این شهر تشكیل شد. پیروان دین اسلام زیاد شدند و كمتر از ده سال تقریبا تمام شبه جزیره عربستان به دین اسلام گرویدند. در واقع همین اهمیت سبب شد كه هجرت پیامبر(ص) به مدینه به عنوان آغاز تاریخ اسلام مطرح شود.  


[1]  ابن منظور ،لسان العرب ،بیروت ،داراحیاء التراث العربی ، 1408 ،چاپ اول ،ج 15 ص 32
[2] قران كریم ،سوره نساء ،آیه 100
[3]  همان ،سوره انفال آیه 74
[4] نجفی ؛شیخ محمد حسن ؛ جواهر الكلام ،بی جا ،دارالكتب الاسلامیه ،1362 ،ش ج 21ص 35 
[5] دینوری ،احمدبن داود ؛ اخبار الطوال ،ترجمه محمودی مهدوی ،تهران ،نی ،چاپ چهارم 1371 ص 102
[6] بیهقی ،احمدبن حسین ؛دلائل النبوه ،تهران ،علمی وفرهنگی ،1361 ج 2 ص 143
[7] حمیری ،ابن هشام ؛السیرة النبویه ،ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی ،تهران ، كتابچی ،چاپ پنجم ،1375 ج 1ص312
[8] محلی كه معمولا برای مشورت در خصوص مسائل مهم به آنجا می رفتند .
[9] كا تب واقدی ،محمد بن سعد ؛الطبقات الكبری ،ترجمه محمود مهدوی دامغانی ،تهران ،فرهنگ و اندیشه ، 1374 ج 1 ص 212
[10]  یعقوبی ،ابن واضح ؛تاریخ یعقوبی ،ترجمه محمد ابراهیم آیتی ،تهران ،علمی وفرهنگی ،1371 ،چاپ ششم ج 1 ص 398 وابن سعد ،پیشین ج 1 ص 212
[11] قران كریم ،سوره انفال ،آ یه 30
[12] . حمیری ،پیشین ،ج 1 ص 315
[13] همان
[14] یعقوبی ،پیشین  ج 1 ص 398
[15] كاتب واقدی ؛پیشین ،ج 1 ص 213
[16] همان
[17] حمیری ،پیشین ،ج 1 ص 318
[18] قمی، علی بن ابراهیم؛ تفسیر القمی، قم، جزائری، 1404 ه.ق، ج 1، ص 275 و راوندی، قطب؛ الخرائج و الجرائح، قم، م<سسه امام مهدی، 1409 ه.ق، ح 1، ص 143.
[19] كاتب واقدی ،پیشین ،ج1 ص 213
[20] یعقوبی ،پیشین ج1 ص 398             
[21] كوفی ، فرات بن ابراهیم ؛ تفسیر فرات كوفی ،بی جا ، التابعه لوازاة الثقافه و الارشاد الاسلامی ، اول 1410 ص 65
[22] قران كریم سوره بقره آیه 207
[23] كاتب واقدی ،پیشین ، ج1 ص 214
[24] حمیری ؛پیشین ج 1 ص 318
[25] یعقوبی ،پیشین ،ج1 ص 398
[26] حمیری ،پیشین ج1ص318
[27] قران كریم ، سوره توبه ،آیه 40
[28] حمیری ؛پیشین ج1 ص318
[29] ابن اثیر ،عز الدین ،اسدالغابه فی معرفة الصحابه ،بیروت ،دارالفكر ، 1409 ج 1 ص28
[30] همان ،حمیری ؛ ج 1 ص320- 319
[31] یعقوبی ،پیشین ، ج1 ص399
[32] همان ص 400
[33] .قاضی ابرقوه؛ سیرت رسول الله، تهران، وزارت ارشاد، 1377، ج1، ص 473.





برچسب ها: دینی و مذهبی،  
.: Weblog Themes By Pichak :.




استخاره آنلاین با قرآن کریم


تعبیر خواب آنلاین


فال حافظ


تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک

  • پاتوق سرگرمی
  • فروش بک لینک
  • ضایعات
  •